Deklaracja dostępności dla sklepu – co musi zawierać

Deklaracja dostępności dla sklepu to potoczna nazwa dokumentu, który w przepisach o produktach i usługach nazywa się informacją o tym, jak usługa spełnia wymagania dostępności. Sklep objęty ustawą z 2024 r. publikuje ją w regulaminie lub równoważnym dokumencie, w dostępnej formie. Powinna opisywać usługę, sposób jej działania, funkcje dostępności, alternatywne kanały kontaktu i znane ograniczenia.

Deklaracja dostępności a informacja o dostępności usługi

W Polsce wiele osób zna „deklarację dostępności” z ustawy z 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Ta ustawa wdraża dyrektywę 2016/2102 i dotyczy urzędów, szkół, szpitali i innych podmiotów publicznych. Ma własny, ściśle określony wzór.

Sklepy internetowe podlegają innej ustawie: z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731), która wdraża Europejski akt o dostępności (dyrektywa 2019/882). Na podstawie art. 13 i załącznika V dyrektywy usługodawca udostępnia informacje o tym, jak jego usługa spełnia wymagania dostępności. Nie ma tu urzędowego formularza z sektora publicznego.

W tym tekście używamy nazwy „deklaracja”, bo tak szukają jej Państwo w internecie, ale pamiętajmy o tej różnicy. Najpierw warto ustalić, czy sklep w ogóle jest objęty ustawą – zob. Kogo obejmuje ustawa o dostępności.

Gdzie i w jakiej formie ją opublikować

• Miejsce: w regulaminie sklepu lub w równoważnym dokumencie. W praktyce wygodna jest osobna strona „Dostępność”, podlinkowana w stopce i w regulaminie.
• Forma: dokument sam musi być dostępny – zwykły tekst HTML z nagłówkami, a nie skan PDF czy obrazek.
• Język: zrozumiały dla konsumenta, bez żargonu technicznego.

Co powinna zawierać – proponowana struktura

Poniższa struktura wynika z załącznika V dyrektywy i z praktyki. Nie jest urzędowym wzorem.

1. Opis usługi

Czego dotyczy dokument: nazwa sklepu, adres strony, aplikacja mobilna (jeśli jest), zakres usługi – np. sprzedaż odzieży z dostawą na terenie Polski.

2. Jak działa usługa

Krótki opis procesu: wyszukiwanie produktów, karta produktu, koszyk, wybór dostawy i płatności, konto klienta, zwroty. Konsument powinien wiedzieć, z jakich elementów składa się usługa.

3. Jak usługa spełnia wymagania dostępności

Do jakiego standardu się Państwo odnoszą (np. WCAG 2.2 na poziomie AA; zharmonizowana norma EN 301 549 V3.2.1 opiera się na WCAG 2.1, a nowa wersja V4.1.1 – na WCAG 2.2) i w jaki sposób to sprawdzają: automatyczne kontrole, testy ręczne, testy z użytkownikami.

4. Funkcje dostępności

Konkretne rozwiązania: obsługa klawiaturą, widoczny fokus, opisy alternatywne zdjęć, etykiety pól formularza, możliwość powiększenia tekstu, napisy do filmów, brak limitów czasu w koszyku.

5. Alternatywne kanały kontaktu

Jak klient może złożyć zamówienie lub uzyskać pomoc, jeśli strona sprawia mu trudność: e-mail, telefon, czat, formularz kontaktowy. Warto podać godziny i przewidywany czas odpowiedzi.

6. Znane ograniczenia i plan poprawek

Uczciwa lista elementów, które jeszcze nie działają dobrze – np. „filtry w kategorii nie są w pełni obsługiwane klawiaturą, poprawka planowana w kolejnym kwartale”. Tu przydają się wyniki kontroli strony.

7. Kontakt w sprawie dostępności i data aktualizacji

Osoba lub dział odpowiedzialny, adres do zgłaszania problemów oraz data ostatniej aktualizacji dokumentu. Można też wskazać, że skargi przyjmuje PFRON, a nadzór nad handlem elektronicznym sprawuje minister właściwy do spraw informatyzacji.

Pełny przewodnik z przykładami znajdą Państwo w artykule Informacja o dostępności – przewodnik.

Najczęstsze błędy

• Kopiowanie wzoru z sektora publicznego. Wzór z ustawy z 2019 r. nie pasuje do usługi handlu elektronicznego.
• Obietnice bez pokrycia, np. „strona w pełni dostępna”, bez sprawdzenia. Lepiej rzetelnie opisać stan i plan niż obiecywać więcej, niż strona oferuje.
• Wklejenie raportu ze skanera. Lista błędów technicznych nie opisuje usługi ani funkcji dostępności.
• Brak alternatywnego kontaktu albo kontakt wyłącznie przez formularz, który sam jest niedostępny.
• Dokument w formie skanu lub obrazka.
• Brak aktualizacji po zmianie motywu, wdrożeniu nowej wtyczki płatności czy przebudowie sklepu.
• Niepoprawny zakres. Dokument opisuje tylko stronę główną, a pomija koszyk, konto klienta lub aplikację.

Przykładowy fragment: sekcja o znanych ograniczeniach

Poniżej ilustracyjny przykład, jak można opisać ograniczenia prostym językiem. Nie dotyczy konkretnego sklepu.

Znane ograniczenia. Filtry w widoku kategorii nie są jeszcze w pełni obsługiwane klawiaturą. Część starszych zdjęć produktów nie ma opisów alternatywnych. Pracujemy nad poprawkami; jeśli mają Państwo trudność ze złożeniem zamówienia, prosimy o kontakt e-mailowy lub telefoniczny – przyjmiemy zamówienie tą drogą.

Taki zapis jest konkretny, nie obiecuje więcej, niż strona oferuje, i od razu wskazuje alternatywny sposób skorzystania z usługi.

Jak utrzymać dokument w aktualności

Informacja o dostępności nie jest dokumentem „na zawsze”. Warto ustalić prosty rytm:

• przegląd po każdej większej zmianie: nowy motyw, nowa bramka płatności, nowy proces zwrotów, uruchomienie aplikacji mobilnej,
• przegląd okresowy, np. raz na kwartał, z porównaniem wyników kontroli strony z poprzednim okresem,
• aktualizacja sekcji o ograniczeniach, gdy błąd zostanie usunięty – i dopisanie nowych, jeśli się pojawią,
• zapis daty ostatniej aktualizacji na końcu dokumentu.

Regularny monitoring strony bardzo to ułatwia: widać, które problemy zniknęły, a które pojawiły się po aktualizacji.

Jak powstaje szkic w naszym serwisie

Skaner nie jest w stanie sam napisać takiego dokumentu: wykrywa błędy, ale nie wie, jak działa Państwa obsługa klienta ani jakie kanały kontaktu Państwo oferują. Dlatego szkic powstaje na podstawie ankiety z kilkunastoma pytaniami: jaka usługa, jakie kanały (strona, aplikacja, telefon, e-mail), jakie funkcje dostępności już działają, kto odpowiada za dostępność. Wyniki automatycznej kontroli trafiają tylko do sekcji o znanych ograniczeniach i planie poprawek.

Szkic otrzymują Państwo po polsku, z wyraźnym oznaczeniem, że jest to szkic do weryfikacji przez prawnika. Kontrola strony to automatyczna kontrola, a nie pełny audyt, a ani raport, ani szkic nie stanowią porady prawnej.

Jak wygląda cały proces, opisujemy na stronie Jak to działa. Szkic informacji o dostępności jest częścią planów dla sklepów – szczegóły na stronie Cennik. Jeśli chcą Państwo najpierw zobaczyć, co wykrywa skaner, proszę skorzystać z bezpłatnej kontroli jednej strony.

Najczęstsze pytania

Czy sklep internetowy musi mieć deklarację dostępności?

Termin „deklaracja dostępności” pochodzi z przepisów dla sektora publicznego. Sklep objęty ustawą z 2024 r. musi udostępnić informacje o tym, jak jego usługa spełnia wymagania dostępności.

Gdzie opublikować informację o dostępności?

W regulaminie lub w równoważnym dokumencie, w dostępnej formie. W praktyce często jest to osobna strona podlinkowana w stopce i w regulaminie.

Czy wynik skanera wystarczy jako informacja o dostępności?

Nie. Skaner pokazuje listę błędów, a informacja musi opisać samą usługę, sposób spełniania wymagań i funkcje dostępności. Wyniki kontroli przydają się w części o znanych ograniczeniach.

Czy Państwa szkic można opublikować bez zmian?

Szkic powstaje na podstawie ankety i jest materiałem roboczym. Przed publikacją prosimy go sprawdzić i skonsultować z prawnikiem.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 731 – Sejm RP, ELI
• Dyrektywa (UE) 2019/882, art. 13 i załącznik V – EUR-Lex
• Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 – W3C