VPAT i Accessibility Conformance Report (ACR) – wyjaśnienie

Kto sprzedaje oprogramowanie, produkt SaaS lub stronę internetową amerykańskiej agencji federalnej, uczelni czy dużej firmie, prędzej czy później usłyszy od działu zakupów prośbę o VPAT. W rzeczywistości chodzi o Accessibility Conformance Report (ACR): wypełniony VPAT, który kryterium po kryterium opisuje, na ile produkt jest dostępny. Ta strona wyjaśnia szablon, jego edycje i miejsce testów automatycznych. To ogólne informacje, a nie porada prawna.

Czym jest VPAT

VPAT to skrót od Voluntary Product Accessibility Template. Szablon utrzymuje Information Technology Industry Council (ITI), który opisuje go jako szablon przekładający standardy dostępności na kryteria testów. „Voluntary” (dobrowolny) oznacza, że to dostawca decyduje się udokumentować swój produkt; kupujący często o taki dokument proszą w zamówieniach.

Aktualna wersja na stronie ITI to VPAT 2.5Rev (kwiecień 2025).

VPAT a ACR

• VPAT – pusty szablon.
• ACR – gotowy raport. Gdy produkt zostanie przetestowany, a VPAT wypełniony udokumentowanymi wynikami, ITI nazywa go Accessibility Conformance Report.

Prośba „proszę przesłać VPAT” prawie zawsze oznacza więc „proszę przesłać ACR”. ITI nie certyfikuje, nie zatwierdza ani nie weryfikuje VPAT-ów i nie ma żadnej procedury zgłoszeniowej: ACR publikują Państwo sami lub przekazują kupującym. Nie ma wyniku zaliczone/niezaliczone; raport opisuje produkt takim, jaki jest.

Cztery edycje VPAT 2.5

ITI udostępnia szablon w czterech edycjach, z których każda opiera się na innych standardach:

Którą wybrać: federalni kupujący w USA mają na myśli edycję 508, europejscy zamawiający publiczni – edycję EU; firma sprzedająca na obu rynkach zwykle wybiera INT, aby raz zaraportować wszystko. VPAT dla WCAG 2.2 oznacza edycję WCAG lub INT. Sam wymóg amerykański opisuje nasza strona o Section 508, a EN 301 549 – przewodnik po EAA.

Jak ACR opisuje zgodność

Przy każdym kryterium dostawca deklaruje jeden z czterech poziomów zgodności: Supports, Partially Supports, Does Not Support lub Not Applicable. („Partially Supports” zastąpiło dawne „Supports with exceptions”). Dokładne znaczenie każdego poziomu definiuje sam szablon.

Wersja 2.5 ma obok każdego poziomu kolumnę na uwagi i wyjaśnienia: co przetestowano, co nie działa i najlepiej – kiedy zostanie naprawione. To uwagi czynią raport użytecznym: uczciwe „Partially Supports” z jasną uwagą jest dla kupującego cenniejsze niż kolumna „Supports”, której nikt nie potrafi odtworzyć.

ITI wskazuje, że raport najlepiej zwykle wypełnia pierwotny producent; może to zrobić także sprzedawca lub dostawca rozwiązania.

Testy dostępności do VPAT: gdzie pasuje automatyzacja

ACR jest tak dobry, jak testy, na których się opiera. Rozsądny proces:

1. Określić zakres. Jaki produkt, wersję, strony, procesy i platformy obejmuje raport.
2. Uruchomić testy automatyczne na każdej stronie i każdym stanie objętym zakresem. Nasz WCAG checker testuje stronę według WCAG 2.2 A i AA za pomocą axe-core; rozszerzenie przeglądarki testuje strony za logowaniem, np. panel SaaS.
3. Przetestować ręcznie to, czego maszyna nie oceni: obsługę klawiaturą, kolejność fokusu, odczyt czytnika ekranu, sensowny tekst alternatywny, napisy, obsługę błędów. Procedurę opisuje poradnik jak testować WCAG.
4. Przypisać wyniki do kryteriów i wybrać dla każdego poziom zgodności z uwagami.
5. Opatrzyć raport datą i wersją oraz aktualizować go, gdy produkt się zmienia.

Skan automatyczny to materiał wejściowy, a nie ACR. Reguły automatyczne obejmują tylko część kryteriów WCAG i nie mogą potwierdzić, że kryterium jest spełnione – jedynie, że pewne błędy znaleziono lub nie. Nigdy nie należy przepisywać „nie znaleziono problemów” ze skanera do kolumny „Supports” bez oceny ręcznej. Ocenę prowadzoną przez eksperta opisuje strona audyt dostępności.

O szablonach i generatorach VPAT

ITI udostępnia szablon bezpłatnie; warto korzystać z aktualnej edycji, a nie ze starej kopii. Ostrożnie z narzędziami, które obiecują „wygenerować” VPAT z samego skanu: wynik opierałby się na niewielkiej, automatyzowalnej części WCAG. Nasz produkt nie generuje ACR. Zapewnia natomiast cotygodniowe skany każdej strony i datowane raporty, dzięki czemu automatyczna część Państwa dowodów pozostaje aktualna między ocenami ręcznymi – zob. cennik.

Źródła

• Information Technology Industry Council (ITI), VPAT: https://www.itic.org/policy/accessibility/vpat
• U.S. Access Board, Revised 508 Standards: https://www.access-board.gov/ict/
• W3C, WCAG 2.2: https://www.w3.org/TR/WCAG22/

Najczęstsze pytania

Co to jest VPAT?

VPAT to skrót od Voluntary Product Accessibility Template. To szablon dokumentu opracowany przez Information Technology Industry Council (ITI), który przekłada standardy dostępności na kryteria, według których dostawca raportuje.

Czym różni się VPAT od ACR?

VPAT to pusty szablon. Gdy produkt zostanie przetestowany, a szablon wypełniony udokumentowanymi wynikami, gotowy dokument nazywa się Accessibility Conformance Report (ACR).

Czy istnieje VPAT dla WCAG 2.2?

Tak. Według ITI edycja WCAG i edycja INT szablonu VPAT 2.5 obejmują WCAG 2.2. Edycja 508 dotyczy Revised Section 508 Standards, które włączają WCAG 2.0.

Czy automatyczny skan może wygenerować VPAT?

Nie. Skan automatyczny testuje tylko część kryteriów WCAG. Jego wyniki są przydatnym materiałem do ACR, ale większość kryteriów wymaga oceny ręcznej, zanim będzie można wpisać Supports lub Partially Supports.

Kto certyfikuje VPAT?

Nikt. ITI nie certyfikuje, nie zatwierdza ani nie weryfikuje VPAT-ów i nie ma skali zaliczone/niezaliczone. Przegląd przez stronę trzecią jest opcjonalny, chyba że wymaga go kupujący.